برخورد با بیمار مسموم در واقع سفر به دنیای ناشناخته است.


A journey into the unknown

استراتژی بالینی برای درمان بیمار مسموم :

نکته مهم: این مراحل باید به ترتیب و پشت سر هم انجام شود.                        

1- محافظت خود و همکاران در مقابل خطرات

2- تثبت وضعیت بیمار (برطرف کردن موارد اورژانسی مانند باز کردن راه هوایی)

3- ارزیابی بالینی (گرفتن شرح حال، معاینه فیزیکی، آزمایشات لازم)

4- پیشگیری از جذب بیشتر سم

5- افزایش دفع سم

6-استفاده از آنتی دوت در صورت امکان ( داشتن آنتی دوت، در دسترس بودن ، قابل استفاده بودن برای بیمار)

7- انجام اقدامات حمایتی و درمان علامتی

 

مدیریت موارد اورژانسی:

1- کنترل ABC

2- باز کردن راه هوایی و در صورت نیاز اینتوباسیون بیمار (حفظ راه هوایی، کاهش هوشیاری، خارج کردن ترشحات در مسمومیت با مخدر یا سم ارگانوفسفره)

3- اطمینان از اکسیژن رسانی و تهویه کافی بیمار

4- حفظ گردش خون کافی

الف-بسیاری از موارد مسمومیت با کاهش فشار خون یا شوک مراجعه می کنند( درمان : اصلاح فشار خون بیمار با سرم رینگر یا رینگر لاکتات بصورت بلوس یعنی در زمان حداکثر 30 دقیقه و اصلاح پوزیشن بیمار با بالابردن پاها)

ب- اصلاح آب و الکترولیت بیمار

ج- استفاده از وازوپرسورها

د- تجویز آنتی دوت

هر مسمومیت شدید یک تهدید بزرگ برای سیستم قلبی عروقی است.

 نکته مهم: هرگز در بیمار مسموم گرفتن EKG فراموش نشود چون ممکن است علت افت فشار خون آریتمی باشد.

سیر ارزیابی بیمار مسوم:

1-تشخیص مسمومیت (آیا بیمارمسموم هست یا خیر؟)
2- شناسایی نوع مسمومیت
3- پیش بینی روند مسمومیت
4- ارزیابی شدت مسومیت

 

منابع پیدا کردن نوع مسمومیت ( قانون 10 پی) :    Ten P's

 Patient خود بیمار
Pockets جستوی جیب های بیمار
 Prehospital personel پرسنل فوریتهای پزشکی که بیمار را از صحنه حادثه انتقال داده
Parents والدین بیماران کم سن و سال
partner همسر بیمار
Pedstrains کسی که او را پیدا کرده مانند عابر یا رهگذر

Personnel  physician پرسنل پزشکی که با وی در ارتباط بوده اند مانند پزشک خانوادگی

psychiatrist روان شناس مرتبط با بیمار

Pharmacist داروساز

Poison control center مرکز کنترل مسمومیت ها

Pill bottle ظرف دارو

Past medical history تاریخچه دارویی بیمار

 ارزیابی مکرر، به ویژه علائم حیاتی سیستم قلبی، ریوی، و وضعیت عصبی برای مدیریت مناسب بیمار بر اساس نوع مسمومیت حیاتی است.

معاینه فیزیکی بیمار:

بصورت کامل head to toe

موارد مهم در بررسی بیمار:

1- مردمکها

2- رنگ پوست

3- بوی دهان ( مسمومیت با آرسنیک بوی سیر ، قرص برنج بوی ماهی گندیده ، سیانور بادام تلخ می دهد)

 4- بررسی رفلکس ها DTR

deep tendon reflexes

در برخورد با بیمار دچار کاهش هوشیاری که علت نامشخص می باشد بطور معمول 3 اقدام تشخیصd و درمانی انجام می شود:

1- تزریق دکستروز 50%

2- تزریق نالوکسان 2mg

3- تزریق تیامین (B1) به مقدار 100mg

در برخورد با بیمار مسمموم: بیمار را درمان می کنیم نه سم را

Treat the patient not the poison

پیشگیری از جذب و تاثیر بیشتر سم:

چنانچه سم از راه چشم وارد شده بهتر است محل با مقدار فراوان آب شسته شود.

روشهای تخلیه معده از سم :

1- لاواژ از طریق لوله معده (NG tube)

2- تجویز شارکول به همراه مسهل

3- تحریک به استفراغ

 

تحریک به استفراغ در این موارد ممنوع می باشد:

1- تشنج

2- استفراغ زیاد قبلی

3- داروهای سریع الجذب

4- بیماریهای خونریزی دهنده

5-مواد با احتمال اسپیراسیون مثل نفت و گازوئیل

شارکول فعال جاذب هر نوع فراورده دارویی است. مقدار تجویزی بصورت یک گرم بر کیلوگرم وزن بیمار

 

کنتراندیکاسیون شارکول فعال:

1- الکل

2- هیدروکربن مانند نفت و بنزین

3-سموم فلزی مانند آهن سرب و آرسنیک

4- بلع مواد سوزاننده

5-الکترولیتها

به همراه شارکول بهتر است مسهلی مانند هیدرولاکس تجویز شود و کمتر از روغن کرچک  بیزامودیل استفاده می شود.

روشهای افزایش دفع سم:

1- همودیالیز (مسمومیت با لیتیم، متانول، اتیلن گلیکول)

2- افزایش دیورز

3- تجویز آنتی دوت

نکته: درمان اصلی بیمار مسموم زیرنظر گرفتن و درمان حمایتی می باشد.